SMS Şifresiyle Alınan Onam Hukuken Geçerli mi?

Ameliyat, girişimsel işlem ya da anestezi öncesinde hastaya kâğıt form imzalatmak yıllardır standart uygulamaydı. 27 Ekim 2026'da yürürlüğe giren elektronik onam yönetmeliğiyle hastanın rızası, doğrulanmış cep telefonuna gelen tek kullanımlık şifreyle (SMS OTP) de alınabiliyor. Klinik sahiplerinin ve hekimlerin en çok sorduğu soru şu: bu rıza kâğıt form kadar geçerli mi?

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Kısa cevap

Yönetmelik, hastanın rızasını SMS OTP ile doğrulama işleminin gerçekleştirilmesiyle alınmış sayıyor. Yani doğru usulle alındığında elektronik rıza, mevzuatın tanıdığı bir yol. Asıl soru “SMS geçerli mi?” değil, “hangi koşullarda geçerli?” Çünkü yönetmelik şifrenin kendisinden çok, çevresindeki sürece bakıyor.

Hukuki zemin nedir?

Yönetmeliğin dayanağı, hekimin müdahale için hastanın rızasını alması gerektiğini düzenleyen 1219 sayılı Kanun’un 70. maddesi. Bu maddeye 2025'te kabul edilen 7557 sayılı Kanun ile, rızanın elektronik ortamda da alınabileceği hükmü eklendi. Bu hükme göre elektronik rıza; bilişim ya da elektronik haberleşme cihazı üzerinden, kişinin kimliğini doğrulayabilecek yöntemlerle alınmalı. Yönetmelik de bu çerçevenin uygulama usulünü belirliyor.

Geçerlilik için aranan koşullar

1. Kimlik doğrulama: Hasta ve süreci yürüten sağlık meslek mensubunun kimliği tıbbi müdahale öncesinde doğrulanıyor. Kimlik doğrulaması tamamlanmadan elektronik rıza süreci başlatılamıyor.

2. Doğrulanmış telefon numarası: Şifre, hastaya ait olduğu doğrulanmış numaraya gidiyor. Tesis kanalıyla doğrulanan numara 12 ay boyunca geçerli. Sonrasında yeniden doğrulama gerekiyor.

3. Formun incelenmesi: Hasta, kendisine sunulan bilgilendirilmiş rıza formunu inceliyor. Yönetmeliğin ilkeleri, hastanın yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgilendirilmesini şart koşuyor.

4. Müdahaleye özel şifre: SMS şifresi yalnızca ilgili tıbbi müdahale kapsamında kullanılmak üzere üretiliyor.

5. Kayıt altına alma: Rıza beyanının tarihi, saati, OTP’nin gönderilmesi ve doğrulanması, işlemi yapan sağlık meslek mensubu ve güvenlik tedbirleri kayıt altına alınıyor. Kayıtlar hash ve zaman damgasıyla saklanıyor.

6. Küçükler ve kısıtlılar: İşlemler kanuni temsilci tarafından yapılıyor. Temsilci yoksa, hazır bulunamıyorsa veya elektronik ortamda doğrulanamıyorsa elektronik rıza alınamıyor.

Hangi durumlarda tartışma çıkabilir?

Elektronik rıza tek başına sorun yaratmaz, süreçteki eksikler yaratır:

• Telefon hastaya ait değil: Numara doğrulanmadıysa ya da başkasına aitse, şifrenin kime gittiği tartışmaya açılır.

• Form okunmadan şifre girilmesi: Hasta formu incelemeden kodu girdiyse, bilgilendirmenin yeterli olup olmadığı sorulabilir. Bu, kâğıtta “okumadan imza atmak” ile aynı sorundur.

• Kayıtların eksik tutulması: Tarih, saat, şifre doğrulaması ve sağlık çalışanı bilgisi olmayan bir kayıt, ispatta zayıf kalır.

• Vasi ya da kanuni temsilci akışının atlanması: Küçük hastalarda temsilci doğrulaması yapılmadan alınan rıza risklidir.

• Saklama süresinin takip edilmemesi: Elektronik kayıtlar da kâğıt belgelerle aynı saklama ve imha sürelerine tabi.

Kâğıt formla karşılaştırma

Klinikler için kontrol listesi

• Hasta telefon numaralarının nasıl doğrulanacağını belirleyin.

• Form metinleriniz anlaşılır ve güncel mi, kontrol edin.

• Hastanın formu incelemesi için yeterli zaman tanıyan bir akış kurun.

• Kayıtlarda tarih, saat, OTP doğrulaması ve işlemi yapan çalışan bilgisini tutun.

• Küçük ve vasi senaryoları için ayrı akış tanımlayın.

• Saklama ve imha sürelerini belirleyin.

• Kullandığınız kanalın (e-Nabız ya da tesisin kendi aracı) yönetmeliğe uygun olduğunu bilgi sistemi sağlayıcınızla teyit edin.

Neden Dijiizin? Yönetmeliğin istediği kanıt altyapısı zaten işimizin merkezinde

Yönetmelik, elektronik rızada üç şeye ağırlık veriyor: doğrulanmış kimlik, tek kullanımlık şifre ve zaman damgalı, değiştirilemez kayıt. Biz bu üçünü yönetmelikten önce de her gün uyguluyoruz.

• Sahada kanıtlanmış deneyim: +1000 işletme, diş kliniklerinden estetik ve plastik cerrahi merkezlerine, tıp merkezlerinden hastanelere kadar farklı alanlarda Dijiizin ile çalışıyor. Her kliniğe özel onam formu ve kullanım senaryosu hazırlıyoruz, 3 günde canlıya geçiş sağlıyoruz.

• Hukuk ve yazılım bir arada: Avukat grubumuzla KVKK projelerini ve hasta onam formlarını birlikte hazırlıyoruz. Formunuzun içeriği de, onu taşıyan altyapı da aynı ekipten çıkıyor.

• Kanıt seti: Form linki ve doğrulama kodu hastaya birlikte iletilir. Hasta formu ve anamnez sorularını doldurur, kodu kendisi girerek onaylar. Cihaz ve IP kaydı, OTP doğrulaması ve TÜBİTAK zaman damgası ile oluşan kanıt dosyaları panelde saklanır. Doldurulmuş form, kapanmayan bir bağlantıyla hastaya da iletilir.

• Güvenlik belgelerle sabit: ISO/IEC 27001 (bilgi güvenliği), ISO/IEC 27701 (gizlilik bilgi yönetimi) ve ISO 22301 (iş sürekliliği) belgelerine sahibiz. Her yıl TSE onaylı A seviye sızma testinden geçiyoruz.

• KVKK ve ticari izin tek çatıda: Aydınlatma metni, açık rıza ve ticari ileti izinleri aynı kişi profilinde yönetilir. Ticaret Bakanlığı lisanslı İleti Yönetim Sistemi entegratörü olarak izinleri İYS’ye anında aktarırız.

• Geçişe hazırız: Bakanlığın e-Nabız altyapısındaki gelişmeleri yakından takip ediyoruz,

Onam sürecinizi birlikte gözden geçirelim: [ücretsiz hazırlık görüşmesi için bize ulaşın].

Sık sorulan sorular

SMS şifresi ıslak imzanın yerini tutar mı?
Yönetmelik, OTP doğrulamasıyla rızanın alınmış sayılacağını düzenliyor. Ancak bu, yukarıdaki koşulların sağlanmasına bağlı.

Kâğıt onam formu tamamen kalkıyor mu?
Hayır. Yönetmelik, elektronik ortamda alınması halinde izlenecek usulü düzenliyor. Kâğıt süreç bir seçenek olarak devam edebilir.

Hasta telefon numarasını doğrulamazsa ne olur?
Doğrulanmış numara olmadan elektronik rıza alınamaz. Tesisin sisteminde doğrulanmış numara yoksa, hastaya OTP gönderilerek numaranın doğrulanması gerekir.